Historische brief met wijnbestelling

Detail van de brief die Hegel op 19-09-1803 aan wijnhuis Ramann stuurde (Universiteit Utrecht)

De Duitse filosoof Georg Wilhelm Friedrich Hegel (1770-1831) besteedde in 1803 ruim een kwart van zijn toelage aan een goede Bordeauxwijn. Dat blijkt uit een tot nu toe nog onbekende brief van de filosoof aan wijnhuis Ramann in Erfurt. Kort voor Hegels 240ste geboortedag is de brief ontdekt door dr. Ernst-Otto Onnasch, onderzoeker aan de Universiteit Utrecht.

Hegel bestelt in deze brief van 19 september 1803 circa 70 liter Bordeauxwijn van goede kwaliteit, voor een bedrag van 26 daalders (Thaler). Alleen al deze bestelling bedroeg ruim een kwart van zijn eerste inkomen van 100 Thaler dat de universiteit van Jena hem betaalde.

70 liter wijn in 2 maanden
De brief biedt een verrassend inzicht in de snelheid van Hegels wijnconsumptie. In een reeds bekende brief van eind november 1803, slechts twee maanden na de ontdekte bestelling van 70 liter, verzocht hij de gebroeders Ramann hem circa 35 liter witte wijn te leveren.

Duitse schrijvers aan de wijn
Tot de clientèle van wijnhuis Ramann behoorden diverse vooraanstaande Duitse schrijvers en denkers, waaronder Goethe, Schiller en Schelling. Van Hegel waren al zeven wijnbestellingen bij deze firma bekend.

Hegel is de belangrijkste filosoof van het Duitse idealisme. Hij ontwierp een systeem van de filosofie waarin vooral begrippen als denken, vrijheid, geest, recht en geschiedenis een nieuwe betekenis kregen.

Bron: www.uu.nl