Spanje

Snelcursus Spanje
Belangrijkste druivenrassen wit: airen, viura, verdejo, chardonnay
Belangrijkste druivenrassen rood: tempranillo (met vele synoniemen), garnacha
Wijngaardareaal: 1.2 miljoen hectare
Belangrijkste gebieden: Rioja, Ribera del Duero, Toro, Jerez

Het meest revolutionaire wijnland van de oude wereld: zo wordt Spanje door kenners wel omschreven. Aan het begin van de 21ste eeuw heeft Spanje nog steeds het grootste wijngaardareaal van de wereld, circa 1.2 miljoen hectare. In productievolume staat het land echter derde op de wereldranglijst, omdat grote delen van het binnenland beplant zijn met wijngaarden met een zeer laag rendement. Dat lage rendement is onder andere het gevolg van de hitte, de droogte en de traditionele bushvines, die alleen handmatig gesnoeid en geoogst kunnen worden. Bovendien is irrigatie verboden.

Klimaat en bodem
Spanje is een vrij bergachtig land. Deze hoogteverschillen en het feit dat Spanje omgeven is door enerzijds zeeën, anderzijds bergen, hebben grote invloed op het klimaat. Het midden van het land is heet en droog, daaromheen liggen gebieden met zeer verschillende omstandigheden. Zo is het noordwesten, Galicië, zelfs natter dan Nederland, maar is het in het noordoosten zomers heet en droog en ’s winters zacht. Je kunt dan ook niet spreken over hét klimaat of dé bodem van Spanje, zeker niet waar het de wijnbouw betreft.
Verder spelen de rivieren een grote rol. Vooral langs de Duero, die in Portugal als de Douro in de Atlantische Oceaan uitmondt, tref je beroemde wijngebieden.

Geschiedenis
Net als op veel plaatsen rond de Middellandse Zee zijn de Romeinen verantwoordelijk voor de eerste wijngaarden, aangelegd op terrassen in wat nu Priorato en Terra Alta is. Vanuit de omgeving van Barcelona werden toen grote hoeveelheden bulkwijn naar overige delen van het Romeinse Rijk verscheept.
Het diepe zuiden van Spanje had in de Middeleeuwen een grote naam op te houden. Zelf hier in onze streken werden de zoete wijnen van Jerez en Malaga gedronken.
Het waren in de 18e en 19e eeuw een aantal Spaanse aristocraten die de Spaanse tafelwijnen - lees Rioja's - op de kaart hebben gezet. Zij richten zich op Bordeaux en keken er de kunst af van het maken van goede wijnen. Die belangstelling voor Bordeaux werd na 1860 nog eens geholpen door de Bordeauxse belangstelling voor Spanje. Frankrijk werd namelijk getroffen door de twee bekende plagen oidium en druifluis, en in Bordeaux had men dringend aanvulling van de wijnvoorraden nodig.

Pas met de komst van moderne technieken als koeling van het gistingsproces, aan het eind van de 20ste eeuw, kon men in het hete Spaanse binnenland gaan werken aan de uitbouw van de wijnindustrie. En dat is gebeurd, met steun van de EU, en met veel succes.

Spanje nu
Spanje heeft een enorm groot arsenaal aan eigen druivenrassen, waar gelukkig aan vast gehouden wordt. Internationale soorten als cabernet sauvignon en chardonnay tref je er ook ruim voldoende aan, maar tempranillo, albariño en de vele andere blijven alom gebruikt. Spanje staat inmiddels bekend om mooie stevige rode (Rioja, Toro, Ribera del Duero), frisse witte (Rias Baixas, Rueda), fruitige mousserende (Cava) en verleidelijke zoete wijnen (sherry, Moscatel). Het is een wijnland in beweging, om steeds weer nieuwe dingen in te ontdekken.